26 października 2026 Wojciech Czyżewski, prezes spółki Fabryka Pełna Życia, uczestniczył w posiedzeniu Komisji Rozwoju i Promocji Miasta Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej. Podczas spotkania z radnymi przedstawił aktualny stan realizacji nowego centrum Dąbrowy Górniczej, strukturę kosztową projektu oraz przebieg postępowania administracyjnego, zmierzającego do zakwestionowania korekty finansowej nałożonej z początkiem roku 2026 przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.

Realizacja nowego centrum miasta obejmuje obecnie trzy komplementarne przedsięwzięcia: Centrum Przemian, Centrum Przedsiębiorczości oraz Fabrykę Pełną Historii. Łączny budżet inwestycyjny, wg stanu na połowę października wynosi 152,64 mln zł, z czego 79,72 mln zł, czyli ponad 52 proc., stanowi obecny poziom dofinansowania nowego centrum Dąbrowy Górniczej ze środków Unii Europejskiej. Środki te spółka pozyskała w całości w procedurach konkursowych.

Według danych przedstawionych radnym, wydatki wykonane w ramach inwestycji w na 30 września 2026 wynoszą 42,61 mln zł. Oznacza to realizację budżetu inwestycyjnego na poziomie 27,55 proc. Najbardziej zaawansowany jest pierwszy etap – Centrum Przemian, którego realizacja osiągnęła 47,57 proc. Drugi etap – Centrum Przedsiębiorczości znajdował się na poziomie 5,62 proc., natomiast projekt Fabryka Pełna Historii jest przed rozpoczęciem wydatkowania środków.

Inwestycja przebiega zgodnie z przyjętymi harmonogramami rzeczowo-finansowymi, a zakończenie obecnie realizowanych etapów planowane jest w roku 2027.

Ile kosztuje budowa nowego centrum?

Jednym z najważniejszych elementów prezentacji było przedstawienie finansowania działalności budowy nowego centrum w szerszej perspektywie budżetu Dąbrowy Górniczej.

Za realizację projektu odpowiada spółka rewitalizacyjna non profit – Fabryka Pełna Życia. Środki na budowę pochodzą z dwóch głównych źródeł: dofinasowanie UE, pozyskane przez spółkę w procedurach konkursowych i środki finansowe Gminy Dabrowa Górnicza.

Od powstania Fabryki w roku 2019 do końca 2026 Gmina Dąbrowa Górnicza sfinansowała realizację nowego centrum poprzez nabycie udziałów w podniesionym kapitale zakładowym spółki o wartości 37,579 mln zł (w tej kwocie zawarto kwotę początkową służącą do „rozruchu” projektu). Jednocześnie, w tym samym czasie, Fabryka Pełna Życia odprowadziła do budżetu miasta ponad 3,1 mln zł podatku od nieruchomości.

Po uwzględnieniu tej różnicy, dokapitalizowanie spółki w latach 2019–2026 stanowiło 0,39 proc. średniej budżetów Dąbrowy Górniczej z analizowanego okresu. Oznacza to, że przygotowanie oraz realizacja jednej z największych inwestycji rewitalizacyjnych w regionie odbywa się przy relatywnie niewielkim zaangażowaniu Gminy Dąbrowa Górnicza – przypomnijmy – średnio 0,39 proc. (trzydzieści dziewięć setnych procenta) miejskiego budżetu.

Wpływa na to przyjęty w roku 2019 model realizacji inwestycji przez miejską spółkę rewitalizacyjną. Fabryka Pełna Życia korzysta m.in. z mechanizmu odzyskiwania VAT oraz finansowania części kosztów operacyjnych ze środków europejskich. Łączna wartość związanych z projektem przewidywanych zwrotów VAT z urzędu skarbowego wynosi aż 14,71 mln zł.
Z kolei w roku 2026, tzw. koszty pośrednie finansowane ze środków Unii Europejskiej, pokrywają prawie 62 proc. kosztów operacyjnych spółki, znacząco tym samym ograniczając poziom finansowania działalności operatora rewitalizacji ze środków własnych gminy.

Główny Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych po stronie Fabryki

Kolejną częścią wystąpienia prezesa Wojciecha Czyżewskiego było przedstawienie radnym aktualnego stanu działań zmierzających do unieważnienia korekty finansowej nałożonej przez Instytucję Zarządzającą, czyli Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego na postępowanie dotyczące wyboru wykonawcy pierwszego etapu.

Fabryka Pełna Życia od początku kwestionuje zasadność korekty i prowadzi działania zmierzające do jej podważenia w postępowaniu administracyjnym. Istotnym argumentem w sprawie jest stanowisko Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Katowicach, który w czerwcu 2026 odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego (na wniosek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego). Rzecznik poparł stanowisko spółki i jednoznacznie wykazał, że w analizowanym przypadku nie ma mowy o zaistnieniu konfliktu interesów, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych przez Fabrykę.

Od tej decyzji Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego złożył zażalenie do Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych. Bezskutecznie. 1 października 2026 Główny Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie i potwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych przez Fabrykę.

Wcześniej, 21 kwietnia 2026 roku, Fabryka Pełna Życia wystąpiła do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego z wnioskiem o zwrot nadpłaty, czyli środków, zdaniem spółki, nienależnie potrącanych od kolejnych transz dofinasowania. Urząd Marszałkowski rozpoczął w tej sprawie postępowanie, jednak do końca października 2026 roku nie wydał żadnej decyzji, z miesiąca na miesiąc przekładając terminy odpowiedzi.

Na koniec Wojciech Czyżewski podkreślił, że Fabryka Pełna Życia kontynuuje realizację inwestycji i konsekwentnie prowadzi działania prawne służące ochronie interesu spółki oraz Gminy Dąbrowa Górnicza. Priorytetem pozostaje terminowe zakończenie budowy i stworzenie nowego, wielofunkcyjnego centrum miasta – przestrzeni społecznej, kulturalnej, gospodarczej i rekreacyjnej dostępnej dla wszystkich mieszkańców Dąbrowy Górniczej. Pięć nowych obiektów i prawie dwa hektary atrakcyjnych, zielonych przestrzeni publicznych z dnia na dzień nabierają docelowych kształtów.