8 października w Pałacu Kultury Zagłębia odbyło się spotkanie „Obywatelskie korzenie Dąbrowy Górniczej”, zorganizowane w ramach obchodów 110-lecia nadania miastu praw miejskich. Była to okazja do uhonorowania mieszkanek i mieszkańców, społeczników oraz aktywistów, którzy swoją działalnością współtworzą lokalną wspólnotę i zapisują się w historii miasta.

Dąbrowa Górnicza świętuje w tym roku 110. rocznicę nadania praw miejskich. To jubileusz nie tylko miejsca, ale przede wszystkim ludzi – ich pracy, zaangażowania, solidarności i troski o dobro wspólne. Spotkanie „Obywatelskie korzenie Dąbrowy Górniczej” przypomniało, że historia miasta to nie tylko daty, budynki i przemiany gospodarcze, ale również tysiące indywidualnych historii osób, które przez lata działały na rzecz innych.

Obywatelskie korzenie miasta

Ważnym punktem programu był wykład Piotra Frączaka poświęcony obywatelskim korzeniom Dąbrowy Górniczej. W roku jubileuszu nadania praw miejskich stał się on zaproszeniem do spojrzenia na dzieje miasta z perspektywy aktywności jego mieszkańców oraz rozwoju lokalnej wspólnoty.

Historia Dąbrowy Górniczej sięga znacznie dalej niż 1916 rok. Zanim miasto uzyskało prawa miejskie, kształtowały się tu społeczności związane z przemysłem, górnictwem, pracą, edukacją i działalnością społeczną. To właśnie ludzie, ich inicjatywy i potrzeba wspólnego działania tworzyli fundamenty dzisiejszej Dąbrowy.

Złote Liście Dębu – podziękowanie dla ludzi, którzy tworzą Dąbrowę

Szczególnym momentem spotkania było wręczenie przez prezydenta Marcina Bazylaka Złotych Liści Dębu – symbolicznego wyróżnienia dla wyjątkowych mieszkanek i mieszkańców, społeczników oraz aktywistów.

Dąb kojarzy się z siłą, trwałością i zakorzenieniem. W kontekście jubileuszu stał się symbolem ludzi, którzy przez lata budowali i nadal budują lokalną wspólnotę. Swoją działalnością wspierają innych, rozwijają inicjatywy społeczne, pielęgnują pamięć, integrują mieszkańców i angażują się w sprawy ważne dla miasta.

Złote Liście Dębu są wyrazem wdzięczności za ich pracę, czas i zaangażowanie – często podejmowane bez rozgłosu, ale mające realne znaczenie dla życia Dąbrowy Górniczej.

Wyróżnienia za zaangażowanie i pamięć

Podczas uroczystości przyznano też puchar dla Miasta Dąbrowa Górnicza oraz nagrody wyróżnionym przez Zarząd Główny Polskiego Związku Emerytów i Rencistów. Następnie wyróżnienia wręczono z udziałem przedstawicieli Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Ta część uroczystości była okazją do podkreślenia znaczenia patriotyzmu, odpowiedzialności i pielęgnowania pamięci o tych, którzy walczyli o wolność Polski.

Obie części spotkania pokazały, że obywatelskość ma wiele wymiarów. To zarówno służba i troska o pamięć historyczną, jak i codzienna praca na rzecz mieszkańców, organizacji i lokalnych środowisk.

Dąbrowa Górnicza jest silna swoimi korzeniami i odważna swoją przyszłością. Jej historię tworzyły i nadal tworzą osoby, które nie pozostają obojętne na potrzeby innych i wierzą, że wspólne działanie może zmieniać otoczenie na lepsze.

W roku 110-lecia miasta spotkanie stało się przede wszystkim podziękowaniem dla tych, którzy swoją codzienną aktywnością sprawiają, że Dąbrowa Górnicza jest nie tylko miejscem na mapie, ale także wspólnotą ludzi.

Złote Liście Dębu otrzymali:

Bogdan Zandecki, Stowarzyszenie NEURON Pomocy Dzieciom i Osobom Niepełnosprawnym

Za wieloletnią działalność na rzecz osób z niepełnosprawnościami, budowanie przestrzeni do ich aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym oraz tworzenie inicjatyw, które pozwalają rozwijać pasje, nawiązywać relacje i czerpać radość z aktywnego życia. Jako prezes Stowarzyszenia NEURON konsekwentnie współtworzy działania służące integracji i aktywizacji osób z niepełnosprawnościami, pokazując, że dostępność i uczestnictwo społeczne zaczynają się od konkretnych ludzi i ich codziennego zaangażowania.

Barbara Tometczak, Śląski Oddział Wojewódzki Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków

Za wieloletnią troskę o osoby z cukrzycą, osoby ze szczególnymi potrzebami i seniorów oraz konsekwentne budowanie świadomości zdrowotnej mieszkańców. Jako prezeska Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków łączy działalność edukacyjną i profilaktyczną z troską o integrację i aktywność społeczną. Jej praca przypomina, jak ważne są wiedza, profilaktyka i wzajemne wsparcie w budowaniu zdrowej i solidarnej społeczności.

Bartosz Kulczycki, Stowarzyszenie Sztuk Walki Viking Academy

Za rozwijanie sportowych pasji mieszkańców Dąbrowy Górniczej oraz konsekwentne tworzenie przestrzeni, w której aktywność fizyczna staje się sposobem na rozwój, integrację i budowanie pewności siebie. Prowadząc Akademię Sztuk Walki, oferuje dzieciom i dorosłym możliwość poznawania różnych dyscyplin – od brazylijskiego jiu-jitsu i boksu po MMA i jogę. Aktywnie współtworzy także miejskie wydarzenia sportowe oraz angażuje młodzież w działania wolontarystyczne.

Zofia Jeznach, Polski Związek Niewidomych Okręg Śląski Koło w Dąbrowie Górniczej

Za konsekwentną działalność na rzecz osób niewidomych i słabowidzących oraz budowanie warunków do ich pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym. Jako prezeska Koła wspiera rehabilitację, integrację i codzienne funkcjonowanie osób z dysfunkcją wzroku, a także współtworzy wydarzenia kulturalne, sportowe i rekreacyjne. Jej działalność jest ważnym głosem w sprawie dostępności, aktywności i przeciwdziałania wykluczeniu.

Piotr Targowski, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Oddział Miejski w Dąbrowie Górniczej

Za wieloletni wkład w rozwój turystyki i krajoznawstwa w Dąbrowie Górniczej oraz tworzenie okazji do wspólnego odkrywania historii, przyrody i piękna regionu. Z PTTK związany jest od 2009 roku, a do kwietnia 2026 roku pełnił funkcję prezesa Oddziału Miejskiego. Szczególne miejsce w jego działalności zajmuje Górski Rajd Zagłębiaków – przedsięwzięcie, które od lat łączy pokolenia i buduje lokalną wspólnotę miłośników turystyki.

Mariusz Tarnówka, Chrześcijańskie Stowarzyszenie Dobroczynne

Za działalność na rzecz osób potrzebujących wsparcia, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz pomoc osobom długotrwale bezrobotnym w odzyskiwaniu samodzielności i powrocie na rynek pracy. Jego zaangażowanie obejmuje również działania pomocowe skierowane do osób najuboższych, w tym udział w obchodach Światowego Dnia Walki z Głodem. To działalność, w której pomoc drugiemu człowiekowi przekłada się na realną szansę na zmianę życia.

Danuta Lech, Dąbrowskie Stowarzyszenie Rodzin w Kryzysie

Za ponad 50 lat działalności społecznej i niesienia pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej oraz za niemal trzy dekady kierowania Dąbrowskim Stowarzyszeniem Rodzin w Kryzysie. Jej działalność to konsekwentna praca na rzecz osób najuboższych, rodzin w kryzysie i osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Szczególnym wymiarem tej pracy pozostają działania związane z pomocą żywnościową i przeciwdziałaniem marnowaniu żywności.

Dorota Klejnot, Stowarzyszenie Dar Serca

Za wieloletnią działalność na rzecz dzieci, młodzieży i rodzin potrzebujących wsparcia oraz tworzenie miejsca, w którym młodzi ludzie mogą rozwijać swoje zainteresowania, zdobywać nowe doświadczenia i budować poczucie własnej wartości. Pod jej kierownictwem Stowarzyszenie prowadzi świetlicę środowiskową „Kraina Przyjaźni”, organizuje zajęcia, wycieczki i wypoczynek. Ważną częścią tej działalności jest również przeciwdziałanie przemocy, uzależnieniom i wykluczeniu społecznemu.

Łukasz Baruch, Fundacja Wygrajmy Razem

Za wyjątkowe łączenie działalności artystycznej, społecznej i kulturalnej oraz konsekwentne tworzenie przestrzeni do aktywności osób ze szczególnymi potrzebami. Jako prezes Fundacji „Wygrajmy Razem”, wokalista i animator kultury współtworzy koncerty, festiwale, warsztaty i projekty artystyczne, wspierając rozwój talentów i uczestnictwo w kulturze. Od 2017 roku aktywnie współtworzy także dialog pomiędzy samorządem i sektorem obywatelskim, zasiadając w Radzie Działalności Pożytku Publicznego i Dąbrowskim Forum Organizacji Pozarządowych.

Łukasz Kolber, Fundacja Godne Życie

Za wieloletnią działalność na rzecz dzieci, młodzieży oraz osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz za konsekwentne budowanie systemu lokalnego wsparcia. Pod jego kierownictwem Fundacja prowadzi placówki wsparcia dziennego, organizuje działania edukacyjne, rozwijające zainteresowania, wypoczynek oraz wydarzenia kulturalne i sportowe. Od 2015 roku aktywnie uczestniczy również w kształtowaniu współpracy miasta z sektorem obywatelskim, jako członek Rady Działalności Pożytku Publicznego i osoba kierująca pracami Dąbrowskiego Forum Organizacji Pozarządowych.

Alicja Kowalska, Stowarzyszenie CIVITAS

Za konsekwentne budowanie aktywnego społeczeństwa obywatelskiego w Dąbrowie Górniczej oraz tworzenie przestrzeni do współpracy, działania i wzajemnego poznawania się mieszkańców. Jako prezeska Stowarzyszenia CIVITAS współtworzy projekty edukacyjne i społeczne kierowane do młodzieży, seniorów i różnych grup mieszkańców. Szczególne znaczenie mają działania międzypokoleniowe oraz inicjatywy skierowane do osób narażonych na wykluczenie społeczne.

Zbigniew Cofór, Stowarzyszenie Miejska Orkiestra Dęta

Za wieloletni wkład w rozwój życia muzycznego i kulturalnego Dąbrowy Górniczej oraz za pielęgnowanie muzycznej tradycji miasta. Jako prezes Stowarzyszenia i muzyk związany z Miejską Orkiestrą Dętą, poprzez swoją działalność współtworzy oprawę wielu miejskich wydarzeń i przedsięwzięć muzycznych. Swoją pasję do muzyki przekuwa w działalność, która pozwala mieszkańcom spotykać się z kulturą i muzyką na żywo.

Ireneusz Duster, Stowarzyszenie Miejska Orkiestra Dęta

Za wieloletni wkład w rozwój Miejskiej Orkiestry Dętej oraz wzbogacanie życia kulturalnego Dąbrowy Górniczej. Jako dyrygent prowadzi orkiestrę podczas koncertów, wydarzeń miejskich i uroczystości, dbając o jej artystyczny rozwój i różnorodność repertuaru. Jego działalność łączy muzyczną pasję z pracą na rzecz trwałej obecności orkiestry w życiu miasta.

Michał Symonides, Ochotnicza Straż Pożarna Śródmieście

Za zaangażowanie w działania na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców, rozwój ratownictwa medycznego oraz popularyzowanie wiedzy o udzielaniu pierwszej pomocy. Jako prezes OSP Śródmieście działa w Grupie Ratownictwa Medycznego OSP Dąbrowa Górnicza – Śródmieście, uczestnicząc w zabezpieczaniu wydarzeń i działaniach edukacyjnych. Szczególną wartością jego działalności jest łączenie służby mieszkańcom z edukacją i budowaniem świadomości, że wiedza z zakresu pierwszej pomocy może mieć bezpośrednie znaczenie dla ludzkiego życia.

Renata Zaremba, Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży „Małolat”

Za wieloletnią działalność na rzecz dzieci i młodzieży, szczególnie tych, którzy potrzebują dodatkowego wsparcia, oraz za tworzenie warunków do ich rozwoju, budowania relacji i wiary we własne możliwości. Organizowane i wspierane przez nią działania edukacyjne, profilaktyczne, kulturalne, sportowe i integracyjne odpowiadają na ważne potrzeby młodych ludzi. Od IV kadencji jest również członkinią Rady Działalności Pożytku Publicznego i Dąbrowskiego Forum Organizacji Pozarządowych, współtworząc lokalną współpracę samorządu i organizacji społecznych.

Ewa Dzieciaszek, Fundacja Fabryka Kulturalna

Za działalność na rzecz kultury, sztuki i ochrony dziedzictwa Dąbrowy Górniczej i Zagłębia oraz za przywracanie pamięci o ludziach, miejscach i dokonaniach ważnych dla historii regionu. Jej zaangażowanie w wystawy, warsztaty, spotkania i wydarzenia artystyczne pozwala łączyć kulturę z edukacją i poznawaniem lokalnego dziedzictwa. Szczególną wartością jest działalność związana z historią szkła, designem i dziedzictwem przemysłowym regionu.

Patryk Jeliński, UKS POGORIA

Za rozwijanie żeglarstwa w Dąbrowie Górniczej oraz tworzenie młodym ludziom możliwości rozwijania sportowych pasji, zdobywania umiejętności i poznawania wartości, jakie niesie aktywność fizyczna. Jako prezes, trener i współzałożyciel UKS Pogoria prowadzi szkolenia dzieci i młodzieży oraz współorganizuje regaty i inne inicjatywy żeglarskie. Jego działalność pokazuje, że sport może być nie tylko rywalizacją, ale także szkołą odpowiedzialności, systematyczności i współpracy.

Mirosław Gołąb, Stowarzyszenie Eksploracyjno-Historyczne Szaniec 1863

Za konsekwentne odkrywanie, dokumentowanie i popularyzowanie historii regionu oraz troskę o zachowanie jego materialnego dziedzictwa. Jako prezes Stowarzyszenia prowadzi działania eksploracyjne, zabezpiecza odnalezione ślady przeszłości i współpracuje z instytucjami oraz muzeami. Ważnym elementem jego działalności jest także edukacja historyczna, dzięki której mieszkańcy mogą lepiej poznawać wydarzenia i dziedzictwo swojej małej ojczyzny.

Michał Rabsztyn, „DLA EKONOMIKA” Stowarzyszenie Przyjaciół i Absolwentów Zespołu Szkół Ekonomicznych

Za działalność na rzecz społeczności szkolnej i lokalnej oraz za tworzenie inicjatyw, które łączą edukację, wolontariat i realną pomoc potrzebującym. Jako prezes Stowarzyszenia odpowiada za przygotowanie Dąbrowskiej Miejskiej Wigilii i Śniadania Wielkanocnego, a także angażuje się w działania związane ze Światowym Dniem Walki z Głodem. Szczególną wartością jego działalności jest kształtowanie wśród młodzieży postaw odpowiedzialności, wrażliwości społecznej i gotowości do działania na rzecz innych.

Grażyna Morcinek Kalita, Centrum Edukacji Ekologicznej „Ziemia i My”

Za wieloletnią działalność na rzecz edukacji ekologicznej, ochrony przyrody i budowania wśród mieszkańców świadomości odpowiedzialności za środowisko. Jako prezeska Stowarzyszenia współtworzy liczne warsztaty, konkursy i działania edukacyjne skierowane szczególnie do dzieci i młodzieży. Szczególnym przykładem jej działalności jest współtworzenie ogrodu sensorycznego przy Centrum Aktywności Obywatelskiej, łączącego edukację przyrodniczą z aktywizacją mieszkańców.

Zygmunt Imielski, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Hutniczego SITPH Oddział w Dąbrowie Górniczej

Za wieloletnią działalność na rzecz środowiska inżynierów i techników przemysłu hutniczego, dzielenie się wiedzą i doświadczeniem oraz wkład w pielęgnowanie przemysłowych tradycji Dąbrowy Górniczej. Przez lata związany z dąbrowskim środowiskiem technicznym i hutniczym, współtworzył przestrzeń wymiany wiedzy i dobrych praktyk. Jego działalność wpisuje się w historię ludzi, którzy swoją wiedzą i pracą współtworzyli przemysłowy rozwój miasta oraz pamięć o pokoleniach inżynierów i techników.

Wiesław Stefanik, Stowarzyszenie Pszczelarzy w Dąbrowie Górniczej

Za wieloletnią działalność na rzecz środowiska pszczelarzy, pielęgnowanie tradycji pszczelarskich oraz popularyzowanie wiedzy o pszczołach i ich znaczeniu dla środowiska. Jako prezes Stowarzyszenia Pszczelarzy przez lata współtworzył obecność pszczelarstwa w życiu miasta. Angażował się w organizację Dąbrowskiego Miodobrania, łączącego promocję polskiego miodu, prezentację pracy pszczelarzy, edukację i integrację mieszkańców. Dzięki takim inicjatywom pszczelarstwo stawało się częścią lokalnej tradycji i przestrzenią spotkania kolejnych pokoleń.

Marian Mucik, Polski Związek Emerytów i Rencistów

Za wieloletnią działalność społeczną, zaangażowanie w sprawy mieszkańców oraz szczególną troskę o zachowanie pamięci o historii i tożsamości lokalnej społeczności. Przez lata łączył aktywność na rzecz swojej społeczności z działalnością w Polskim Związku Emerytów i Rencistów. Pełnił funkcje we władzach Związku, w tym przewodniczącego Oddziału Okręgowego w Katowicach, angażując się w sprawy środowiska senioralnego i rozwój jego aktywności. Związek zrzeszał setki osób, a jego działalność obejmowała m.in. organizację wypoczynku, wycieczek oraz spotkań kulturalnych i integracyjnych. Jego postawa pokazuje, że troska o małą ojczyznę, o seniorów i o lokalną pamięć może być konsekwentną, wieloletnią służbą społeczną.

Piotr Frączak, Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych

W uznaniu wieloletniej działalności na rzecz wolności, społeczeństwa obywatelskiego i rozwoju ruchu pozarządowego w Polsce, za odwagę angażowania się w działalność opozycyjną w czasach PRL. Jako student angażował się w działalność Niezależnego Zrzeszenia Studentów i środowisk opozycyjnych, współpracował ze Studenckim Komitetem Solidarności, a w latach 1984–1986 współtworzył podziemne pismo „Front Robotniczy”, publikując pod pseudonimem „Połtawski”. Był członkiem „Porozumienia Opozycji Robotniczej”.

Na początku lat 90. został jednym z animatorów ruchu organizacji pozarządowych w Polsce. W latach 2003–2008 pełnił funkcję wiceprezesa, zaś w latach 2008–2015 prezesa Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim (2011) Orderu Odrodzenia Polski.

Złoty Liść Dębu otrzymuje za zasługi w kultywowaniu tradycji ruchów obywatelskich i spółdzielczych, a w szczególności Komitetów Obywatelskich Zagłębia Dąbrowskiego, oraz za upowszechnianie wiedzy o Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w Dąbrowie Górniczej.

Andrzej Kryza, fotograf, pośmiertnie

Za wyjątkowy wkład w dokumentowanie i artystyczne ukazywanie Dąbrowy Górniczej, za wrażliwość, z jaką potrafił dostrzegać piękno naszego miasta, oraz za pozostawienie po sobie fotograficznego portretu Dąbrowy, który będzie częścią jej pamięci. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmowały miejskie krajobrazy, przyroda, miejsca związane z przemysłową historią oraz codzienność mieszkańców. Jego album „Pejzaże Dąbrowy Górniczej” stał się świadectwem uważnego spojrzenia na miasto i jego różnorodne oblicza. Pozostawił fotografie, dzięki którym kolejne pokolenia mogą zobaczyć Dąbrowę jego oczami.

Damian Krępa „Bas Tajpan”, artysta, muzyk, społecznik, pośmiertnie

Za wyjątkowy wkład w życie artystyczne i społeczne Dąbrowy Górniczej, za talent, autentyczność i energię, którymi dzielił się z innymi, oraz za budowanie poprzez muzykę i codzienne zaangażowanie wspólnoty naszego miasta. Jako artysta i muzyk związany z reggae, hip-hopem i ragga muffin tworzył i występował na scenach w całym kraju, pozostając mocno związanym z Dąbrową Górniczą. Angażował się w lokalne inicjatywy, wspierał potrzebujących i współtworzył wydarzenia związane z Fabryką Pełną Życia. Pozostawił po sobie twórczość, wspomnienia i dobro, które zapisały się w pamięci mieszkańców. Pośmiertnie składamy wyrazy uznania za twórczość, która dawała ludziom emocje i energię, za społeczne zaangażowanie oraz za dobro, które pozostawił wśród tych, których spotkał. Za muzykę, za autentyczność, za Dąbrowę i przede wszystkim – za człowieka.