Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich
skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary,
głazy narzutowe oraz jaskinie (Ustawa o ochronie przyrody z 2004 roku).
W Dąbrowie Górniczej pomnikami przyrody są:
- lipy drobnolistne rosnące w dzielnicy Bugaj, przy ul. Jałowcowej 15 (2 szt.) – uznane orzeczeniem Nr 00050 PWRN w Katowicach z 30 czerwca 1954 roku;
- lipy drobnolistne rosnące w Kuźniczce Nowej, nad Białą Przemszą, przy drodze do Łaz (2 szt.) – uznane orzeczeniem Nr 00143 PWRN w Katowicach z dnia 23 października 1958 roku;
- jesion wyniosły, rosnący w dzielnicy Łosień, przy ul. Łaskowej – uznane uchwałą Nr XXVIII/203/95 z dnia 29 listopada 1995 roku Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej;
- dąb szypułkowy nazwany „Dębem Wolności”, drzewo rosnące przy ul. Górniczej – uznane uchwałą Nr XXX/572/04 z dnia 25 sierpnia 2004 roku Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej;
- dwa buki zwyczajne rosnące w rejonie ul. Podbuczyny – uznane uchwałą Nr XXX/573/04 z dnia 25 sierpnia 2004 roku Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej;
- Wywierzyska w Strzemieszycach Wielkich – uznane uchwałą Rady Miejskiej Nr XXV/316/96 z dnia 22 maja 1996 roku, - obszar źródliskowy o powierzchni 1,3 ha. Źródła te niosą czystą i cenną wodę wapniowo-magnezową. Spośród najważniejszych elementów fauny, stwierdzonych w źródlisku wymienić należy: wirki – wypławek kątogłowy; mięczaki – źródlarka karpacka; skorupiaki – kiełż zdrojowy; ryby pstrąg potokowy, który ma tam naturalne tarlisko.
- dwa bożodrzewy rosnące przy ul. Halerczyków obręb Sikorka – uznane uchwałą Nr XV/217/07 z dnia 10 sierpnia 2007 roku Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej;
- buk pospolity i lipa drobnolistna rosnące przy ul. Krynicznej w dzielnicy Ujejsce - uznane uchwałą Nr XXIX/490/08 z dnia 27 sierpnia 2008 roku Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej
- dąb szypułkowy rosnący przy ul. Pustynnej w dzielnicy Błędów – uznany uchwałą Nr XXIX/491/08 z dnia 27 sierpnia 2008 roku Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej.
W Polsce znajduje się ok. 33 tys. pomników przyrody, z czego najwięcej jest pojedynczych drzew i grup drzew.








