iDąbrowa
24
006.jpg
iDąbrowa Jak załatwić sprawy w UM Miasto Zdjęcia Filmy Mapa ePublikacje MSIP
bip
                           
Aktualności - Kultura
Dziś rocznica urodzin pierwszego prezydenta miasta
Redakcja: Monika Łysek
Dodany: 29.10.2011
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
grafika
Portret Adama Piwowara autorstwa Leonarda Mierkiewicza.

Fascynowała go przyroda, ukończył studia w Zurychu z tytułem doktora geologii. Odkrywca, podróżnik, działacz społeczny. Za działalność konspiracyjną zesłany do dalekiego Archangielska.Kto to taki? Adam Piwowar-pierwszy prezydent naszego miasta.

Dzisiaj, w 137 rocznicę urodzin Adama Piwowara, warto przypomnieć sylwetkę pierwszego prezydenta Dąbrowy Górniczej, który tę zaszczytną i odpowiedzialną funkcję, w okresie od 11 września 1917r. do 17 maja 1923r., pełnił trzykrotnie.

 

Jednak zanim, jako dojrzały mężczyzna objął najwyższe stanowisko w rodzinnym mieście, był znanym naukowcem oraz działaczem niepodległościowym. Po studiach na uniwersytecie w Zurychu, gdzie uzyskał tytuł doktora geologii wydziału matematyczno-przyrodniczego, powrócił do Dąbrowy Górniczej, gdzie niebawem został aresztowany przez władze carskie za działalność konspiracyjną. Jak wielu innych Polaków czynnie przeciwstawiających się rządom zaborców, został zesłany przez władze carskie w rejon Archangielska, mieście, gdzie rzeka Dwina uchodzi do Morza Białego.

 

Na zesłaniu pogłębiał swoją wiedzę geologiczną, a przy okazji pracując w Archangielskim Muzeum Polarnym, zajął się przygotowaniem katalogu muzealnych zbiorów przyrodniczych. Zainteresował się tematyką polarną i przy poparciu tamtejszego gubernatora, barona von Bütting, zorganizował trzymiesięczną wyprawę na Nową Ziemię. Piwowarowi udał się nie lada wyczyn: na jednomasztowym żaglowcu z kilkoma towarzyszami przepłynął Morze Białe, dotarł do Nowej Ziemi.

 

Drogę powrotną przez wyspę z zachodu na wschód odbył saniami z zaprzęgiem 14 psów. W trakcie wyprawy opisał wysoczyznę pokrytą lodowcami typu alpejskiego. Nazwał ją Centralnym Plateau Heima. Odkrył także wielkie jezioro zasilane wodami topniejących lodowców, które nazwał jeziorem Ekstama, na cześć dyrektora Królewskiego Muzeum Przyrodniczego w Sztokholmie, prowadzącego wówczas badania naukowe na Nowej Ziemi, oraz wypływającą z tych jezior rzekę o długości 30 km, nazwaną przez niego rzeką Nałkowskiego. Prof. Ekstam, w dowód uznania dla A. Piwowara, nazwał odkryty przez siebie nowy gatunek brzozy polarnej Betula Piwowarii. A. Piwowar ponadto odkrył na Nowej Ziemi złoża węgla kamiennego i rud metali.

 

W czasie zesłania, w dalekiej i niegościnnej krainie poślubił Halinę Czechowską. W 1907 urodziła się córka Barbara, a dwa lata później syn Lech, utalentowany poeta, rozstrzelany w 1941 w Katyniu.

 

Pech chciał, że wróciwszy z tak trudnej wyprawy, już po ogłoszeniu amnestii w 1905 roku, szykując się do powrotu do kraju, w czasie napadu rosyjskich żandarmów na zesłańców został ciężko ranny. Po powrocie do Dąbrowy Górniczej nadal zajmował się tematyką geologiczną i krajoznawczą, co zaowocowało powstaniem Muzeum Krajoznawczego im. Zygmunta Glogera. Jednocześnie nie zaprzestał działalności w tajnych organizacjach niepodległościowych. Jako przedstawiciel Zagłębia Dąbrowskiego aktywnie bierze udział w Kielcach w organizowaniu pierwszego na terenie Kongresówki Rządu Narodowego. Odbywszy pod Kielcami kampanię wojenną, wraca na rozkaz Marszałka Józefa Piłsudskiego do Zagłębia jako jego mąż zaufania i Pierwszy Komisarz Rządu Narodowego na Zagłębie Dąbrowskie. Od 1919 aż do końca życia wykładał geologię i mineralogię w Państwowej Szkole Górniczej i Hutniczej im. Stanisława Staszica w Dąbrowie Górniczej. Cieszył się uznaniem jako pedagog, uczestniczył też w życiu społecznym, m.in. przewodniczył lokalnemu oddziałowi Ligi Praw Człowieka i Obywatela (1935–1936) oraz wspierał długotrwałe strajki górników "Mortimera" i "Klimontowa" w 1933. Był także członkiem m.in. Polskiego Towarzystwa Geologicznego w Krakowie, Polskiej Akademii Umiejętności, Polskiego Towarzystwa Przyrodniczego.

PDF
DRUKUJ
POWRÓT
ZGŁOŚ
NIEŚCISŁOŚĆ
Wyszukiwarka
Rozwiń
baner_300x120.jpg
6latek.jpg
Walidacja: | XHTML 1.0 | CSS 2.1